Shloka 10
Haryaśva’s Agreement with Gālava and the Birth of Vasumanā
Nārada’s narration
हताशो हााकृतार्थ: सन् हतः सम्भावितो नर: । हिनस्ति तस्य पुत्रांश्व पौत्रांश्चाकुर्वतो हितम्
hatāśo hākṛtārthaḥ san hataḥ sambhāvito naraḥ | hinasti tasya putrāṁś ca pautrāṁś cākurvato hitam ||
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਮਦਦ ਮੰਗ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਅਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਾਨੋ ਮਰਾ ਹੋਇਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਤਦ ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਭਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਧਨਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
नारद उवाच
Educational Q&A
A respected person who is humiliated by failed supplication may become dangerously hostile; therefore, one should not neglect the welfare of a deserving petitioner, as refusal can generate enduring enmity and harm extending to one’s descendants.
Narada states a general maxim within the Udyoga Parva’s counsel-oriented context: an honored man, when thwarted and left without support, feels socially 'dead' and may retaliate against the family line of the person who denied him help.