Shloka 23
गालवस्य विषादः तथा विष्णुप्रयाणम्
Gālava’s Despair and Resolve to Seek Viṣṇu
“मानद! दक्षिणायुक्त कर्म ही सफल होता है। दक्षिणा देनेवाले पुरुषको ही सिद्धि प्राप्त होती है ।।
Nārada uvāca: “Mānada! dakṣiṇā-yuktaṃ karma hi saphalaṃ bhavati. dakṣiṇā-dātur eva puruṣasya siddhiḥ prāpyate. svarge kratu-phalaṃ tad dhi dakṣiṇā; śāntir ucyate. kim āharāmi gurv-arthaṃ? bravītu bhagavān iti.”
ਗਾਲਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਹੇ ਮਾਨਦ! ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰਮ ਹੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ ਹੀ ਸਿੱਧੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ’ਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੇਦ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ-ਪ੍ਰਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਜ੍ਯ ਗੁਰੁਦੇਵ! ਦੱਸੋ—ਗੁਰੂਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਲਿਆਵਾਂ?”
नारद उवाच
Educational Q&A
A religious act or sacrifice is considered complete and truly fruitful only when accompanied by dakṣiṇā. The merit and ‘peace’ associated with a rite are linked to the giver’s ethical act of honoring the officiant/teacher through an appropriate gift.
Nārada emphasizes the doctrinal value of dakṣiṇā and then, in a posture of humility, asks the revered guru what he should bring as guru-dakṣiṇā—framing the next action as obedience to the teacher’s instruction.