Shloka 23
Udyoga Parva, Adhyaya 104: Nārada on Suhṛt and Nirbandha; the Viśvāmitra–Gālava Exemplum Begins
यावान् हि भार: कृत्स्नाया: पृथिव्या: पर्वत: सह । एकस्या देहशाखायास्तावद् भारममन्यत,पर्वतोंसहित सम्पूर्ण पृथ्वीका जितना भार हो सकता है, उतना ही उस एक बाँहका भार है, यह गरुड़को अनुभव हुआ
yāvān hi bhāraḥ kṛtsnāyāḥ pṛthivyāḥ parvataḥ saha | ekasyā dehaśākhāyās tāvad bhāram amanyata ||
ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਜਿੰਨਾ ਭਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਭਾਰ ਉਸ ਦੇਹ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਵਰਗੀ ਇਕੋ ਬਾਂਹ ਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗਰੁੜ ਨੇ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ।
कण्व उवाच
Educational Q&A
Even extraordinary power meets its limit before a higher order; the comparison teaches humility and the recognition that embodied burdens can be vast, compelling reverence for dharma and the forces that sustain the world.
Kaṇva narrates Garuḍa’s experience: Garuḍa perceives a single limb (likened to a branch) to be as heavy as the whole earth with its mountains, highlighting an encounter with an immense, awe-inspiring burden.