Shloka 106
Udyoga Parva Adhyāya 103: Garuḍa’s Protest, Viṣṇu’s Demonstration, and Counsel Toward Śama
सुमुखस्य गुणैश्नैव शीलशौचदमादिभि: | आपके और ऐरावतके प्रति हमारे हृदयमें विशेष सम्मान है और यह सुमुख भी शील
sumukhasya guṇaiś naiva śīlaśaucadamādibhiḥ |
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਕੇਵਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਵਰ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਸ਼ੀਲ, ਸ਼ੌਚ, ਦਮ (ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਸੰਯਮ) ਆਦਿ ਗੁਣ ਹੀ ਅਸਲ ਮਾਪਦੰਡ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਸੁਮੁਖ ਗੁਣਵਾਨ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਵਰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਐਰਾਵਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਸਾਡੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਰ ਹੈ।
नारद उवाच
Educational Q&A
Worthiness is grounded in guṇa (virtue)—such as good conduct, purity, and self-restraint—rather than in mere parentage or social standing; ethical qualities justify honor and acceptance.
Nārada explains why Sumukha is being accepted/selected: despite lacking paternal support, his exemplary virtues make him deserving, and he is held in special esteem alongside figures like Airāvata.