Shloka 2
Udyoga Parva, Adhyāya 101: Bhogavatī-varṇana, Nāga-vaṃśa-kathana, and Sumukha-vivāha-prastāva
Devanagari script
क्षरन्ती सततं क्षीरं पृथिवीसारसम्भवम् । षण्णां रसानां सारेण रसमेकमनुत्तमम्
Transliteration
kṣarantī satataṃ kṣīraṃ pṛthivīsārasambhavam | ṣaṇṇāṃ rasānāṃ sāreṇa rasam ekam anuttamam ||
Translation
ਉਹ ਸਦਾ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਦੁੱਧ ਵਗਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਛੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਸਾਰ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਉਹ ਇਕ ਅਨੁੱਤਮ ਰਸ।
Word by Word
क्षरन्तीflowing, dripping
क्षरन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootक्षर् (धातु)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सततम्always, continuously
सततम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसतत (प्रातिपदिक)
Formtrue
क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पृथिवी-सार-सम्भवम्arisen from the essence of the earth
पृथिवी-सार-सम्भवम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम्भव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
षण्णाम्of six
षण्णाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootषष् (संख्यावाचक प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सामान्यतः), षष्ठी, बहुवचन
रसानाम्of tastes/juices
रसानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
सारेणby/with the essence
सारेण:
Karana
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
रसम्taste/juice
रसम्:
Karma
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
एकम्one
एकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुत्तमम्unsurpassed, excellent
अनुत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NāradaM
milk (kṣīra)E
earth (pṛthivī)S
six tastes (ṣaḍ-rasa)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes