Shloka 1
Virāṭa-sabhāyāṃ Saṃniveśaḥ — Assembly at Virāṭa’s Hall and Kṛṣṇa’s Diplomatic Counsel
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् | देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ।।
nārāyaṇaṁ namaskṛtya naraṁ caiva narottamam | devīṁ sarasvatīṁ vyāsaṁ tato jayam udīrayet ||
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਨਰੋੱਤਮ ਨਰ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ‘ਜਯ’ (ਮਹਾਭਾਰਤ) ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਬੋਲੇ—ਜਨਮੇਜਯ! ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਕੁਰੂਵੀਰ ਪਾਂਡਵ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪੱਖ ਵਾਲੇ (ਯਾਦਵ, ਪਾਂਚਾਲ ਆਦਿ) ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਨਿੱਤਕਰਮ ਨਿਬਾਹ ਕੇ ਉਹ ਵਿਰਾਟ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਪਹੁੰਚੇ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Before engaging a powerful narrative about dharma and conflict, one should begin with reverence: to the divine (Nārāyaṇa), the exemplary human ideal (Nara), the sanctity of learning and speech (Sarasvatī), and the authoritative transmitter (Vyāsa). Ethical listening and truthful speech are presented as grounded in humility and right orientation.
This is a traditional maṅgala (auspicious opening) that instructs the reciter to invoke key divine and authorial figures and then begin the recitation of ‘Jaya,’ the Mahābhārata. It functions as the formal gateway into the Udyoga Parva’s events.