Shloka 7
अरण्यवृत्ति-वैराग्योपदेशः | Forest Discipline and the Program of Non-Attachment
मन:कर्णसुखा नित्यं शृण्वन्नुच्चावचा गिर: । मुदितानामरण्येषु वसतां मृगपक्षिणाम्
manaḥ-karṇa-sukhā nityaṁ śṛṇvann uccāvacā giraḥ | muditānām araṇyeṣu vasatāṁ mṛga-pakṣiṇām ||
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਨਾਨਾ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ, ਜੋ ਮਨ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ—ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਸੁਣਦਾ ਰਹਾਂਗਾ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse values śānti (peace) and sensory restraint: true relief after suffering is found not in domination or noise, but in a simple, non-violent life attuned to nature, where the mind is soothed and the heart becomes fit again for dharma.
In Śānti Parva, Yudhiṣṭhira—burdened by the consequences of war—voices a desire for forest quietude. He imagines living amid contented animals and birds, listening to their varied calls, as a symbol of withdrawing from turmoil toward calm reflection.