Shloka 6
Treasury Security, Protection of Informants, and the Kalakavṛkṣīya Exemplum (Śānti Parva 83)
कोसलानामाधिपत्यं सम्प्राप्तं क्षेमदर्शिनम् | मुनि: कालकवृक्षीय आजगामेति न: श्रुतम्
kosalānām ādhipatyaṃ samprāptaṃ kṣemadarśinam | muniḥ kālakavṛkṣīya ājagāmeti naḥ śrutam |
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਅਸੀਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਖ਼ਸ਼ੇਮਦਰਸ਼ੀ ਕੋਸ਼ਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਬਸੱਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਕਾਲਕ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ੀਯ ਮੁਨੀ ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਧਾਰੇ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ideal of kingship: true sovereignty is linked with kṣema—public welfare and security—and is guided or tested by the arrival of a muni, suggesting that royal power should be aligned with dharma and receptive to ascetic counsel.
Bhīṣma introduces a traditional account: during the reign of King Kṣemadarśin over Kośala, the sage Kālakavṛkṣīya comes to the kingdom, setting the stage for a dialogue or episode about righteous rule.