Shloka 5
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
दास्यमैश्वर्यवादेन ज्ञातीनां न करोम्यहम् । अर्ध भोक्तास्मि भोगानां वाग्दुरुक्तानि च क्षमे
dāsyam aiśvaryavādena jñātīnāṃ na karomy aham | ardhabhoktāsmi bhogānāṃ vāgduruktāni ca kṣame ||
ਵਾਯੁਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—“ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਜਤਾਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦਾਸ ਨਹੀਂ ਬਣਾਂਦਾ। ਜੋ ਭੋਗ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧੇ ਹੀ ਮੈਂ ਭੋਗਦਾ ਹਾਂ; ਬਾਕੀ ਅੱਧੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਉਹ ਕੌੜੇ ਬੋਲ ਵੀ ਬੋਲਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਮਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Power should not be used to dominate one’s own people; dharma is shown through restraint, sharing one’s gains with family, and forgiving harsh speech.
Vāyudeva describes his own conduct as an ethical model: he refuses to assert authority to make relatives subservient, limits his personal enjoyment to half, allocates the remainder for his household/kinsmen, and practices patience and forgiveness toward their rude words.