Shloka 43
ऋत्विग्धर्मः, दक्षिणा-न्यायः, तपसः परमार्थः
Ritvij-Dharma, the Norm of Dakṣiṇā, and the Higher Meaning of Tapas
Devanagari script
यस्मिन्नेतानि दृश्यन्ते स पुरोहित उच्यते । जिनमें क्रूरताका सर्वथा अभाव है
Translation
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੂਰਤਾ ਦਾ ਸਰਬਥਾ ਅਭਾਵ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਾਦੇ-ਸਰਲ ਹੋਣ, ਜੋ ਸੁਦ ਨਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਹ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਜ, ਖ਼ਿਮਾ, ਇੰਦ੍ਰੀਅ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਮਨੋ-ਨਿਗ੍ਰਹ ਆਦਿ ਗੁਣ ਦਿੱਸਣ—ਉਹੀ ਪੁਰੋਹਿਤ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Word by Word
यस्मिन्in whom/wherein
यस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
एतानिthese (qualities)
एतानि:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Plural
दृश्यन्तेare seen/are observed
दृश्यन्ते:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPresent, Third, Plural, Atmanepada, Passive/Impersonal (are seen)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरोहितःpurohita (family priest)
पुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular
उच्यतेis called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Passive
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes