Shloka 13
Brāhmaṇa-bheda-nirṇaya and Rājā’s Regulatory Duties (ब्राह्मणभेदनिर्णयः)
अवृत्त्या यो भवेत् स्तेनो वेदवित् स्स्नातकस्तथा । राजन स राज्ञा भर्तव्य इति वेदविदो विदु:
avṛttyā yo bhavet steno vedavit snātakas tathā | rājan sa rājñā bhartavya iti vedavido viduḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੇ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਕੋਈ ਵੇਦ-ਵਿਦਵਾਨ—ਭਾਵੇਂ ਸਨਾਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਚੋਰੀ ਵੱਲ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰੇ; ਵੇਦ-ਜਾਣੂਆਂ ਦਾ ਇਹੀ ਨਿਸਚਿਤ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Poverty-driven wrongdoing by a Veda-learned person is treated as a failure of social support; the king’s dharma is to prevent such moral collapse by providing maintenance, emphasizing welfare as a pillar of rajadharma.
In the Shanti Parva discourse on kingship and dharma, Bhishma instructs the king that when a Veda-knower or snātaka resorts to theft due to lack of livelihood, the proper royal response is not merely punishment but provision—ensuring sustenance and restoring dharmic order.