Shloka 176
Rājapurohita-lakṣaṇa and Purūravas–Vāyu Saṃvāda
Varṇa, Sovereignty, and Abhaya-dāna
तस्य धर्मस्य सर्वस्य भागी राजपुरोहित: । क्षत्रियधर्ममें तत्पर रहनेवाला
tasya dharmasya sarvasya bhāgī rājapurohitaḥ |
ਉਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਧਰਮ ਦਾ ਭਾਗੀ ਰਾਜ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ, ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੀ ਸਲਾਹ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਵਿਦਵਾਨ ਨਰੇਸ਼ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਯਸ਼ਸਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪੁਰੋਹਿਤ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਧਰਮਯੁਕਤ ਰਾਜ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਟਿਕਦਾ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਬਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ऐल उवाच
Educational Q&A
Righteous kingship is upheld by humility and receptivity to wise counsel; therefore the royal priest, who guides the king in dharma, becomes a participant in the king’s total dharmic merit and responsibility.
Aila states a principle of rājadharma: when a learned king remains devoted to kṣatriya-duty and listens to his purohita without ego, he gains lasting fame, and the royal priest is counted as sharing in the king’s dharma.