Shloka 8
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
सर्वभूतेश्वरं देवं प्रभुं नारायणं पुरा । जग्मु: सुबहुश: शूरा राजानो दण्डनीतये
sarvabhūteśvaraṁ devaṁ prabhuṁ nārāyaṇaṁ purā | jagmuḥ subahuśaḥ śūrā rājāno daṇḍanītaye, rājendra |
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਦੰਡਨੀਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤੇ ਸ਼ੂਰ ਰਾਜੇ ਵਾਰੰਵਾਰ ਸਰਵਭੂਤੇਸ਼ਵਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਕੋਲ ਗਏ ਸਨ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉੱਤਮ ਆਚਰਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਾਜ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅੰਤर्भੂਤ ਹਨ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੱਸੀ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
That rajadharma (the king’s duty) is comprehensive—embracing the welfare and moral order of all realms—and that daṇḍanīti (just discipline and governance) is a sacred, principled science best learned by approaching the highest divine authority, Nārāyaṇa.
Bhīṣma, instructing the king, recalls an ancient precedent: many valorous rulers once went to Nārāyaṇa to learn daṇḍanīti, establishing that righteous governance is grounded in dharma and guided by divine wisdom.