Shloka 12
Adhyāya 5 (Śānti-parva): Nārada’s account of Karṇa—Jarāsandha encounter and the causal grounds of Karṇa’s fall
भीष्मावमानात् संख्यायां रथस्यार्धानुकीर्तनात् । शल्यात् तेजोवधाच्चापि वासुदेवनयेन च
bhīṣmāvamānāt saṅkhyāyāṃ rathasyārdhānukīrtanāt | śalyāt tejovadhāccāpi vāsudevanayena ca ||
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਭੀਸ਼ਮ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ‘ਅੱਧ-ਰਥੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਯਾਦ ਕਰਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਲ੍ਯ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਦਾ ਤੇਜ ਤੇ ਹੌਸਲਾ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਰਕੇ—ਇਹਨਾਂ ਬਹੁਤ ਕਾਰਨਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਕਰਣ ਹਾਰ ਗਿਆ।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames defeat as multi-causal: social dishonor (avamāna), public ranking and reputation (saṅkhyā/anukīrtana), inner strength being eroded (tejo-vadha), and superior strategy (vāsudeva-naya). Ethically, it warns that pride, wounded honor, and hostile counsel can weaken even a powerful person, while wise policy can decisively shape outcomes.
Narada explains why Karna ultimately fell in the Kurukshetra war: Bhishma’s disparagement and repeated labeling as ‘half a ratha-warrior’ diminished his standing; Shalya’s conduct as charioteer worked against Karna’s morale and brilliance; and Krishna’s strategic interventions favored Karna’s opponents, collectively leading to Karna’s defeat.