Shloka 16
Śānti Parva Adhyāya 43 — Yudhiṣṭhira’s Stuti of Kṛṣṇa
Assembly Hymn of Many Names
योनिस्त्वमस्य प्रलयश्न कृष्ण त्वमेवेदं सृजसे विश्वमग्रे | विश्व चेद॑ त्वद्वशे विश्वयोने नमोस्तु ते शार्डचक्रासिपाणे
yoniḥ tvam asya pralayas ca kṛṣṇa tvam evedaṃ sṛjase viśvam agre | viśvaṃ ca etat tvad-vaśe viśva-yone namo 'stu te śārṅga-cakrāsi-pāṇe ||
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਜਗਤ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਲਯ-ਸਥਾਨ। ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਰਚਦਾ ਹੈਂ। ਵਿਸ਼ਵ-ਯੋਨੇ! ਇਹ ਸਮੂਹ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਹੀ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਖੜਗ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents Kṛṣṇa as the ultimate ground of reality: the origin (yoni) from which the cosmos arises and the final dissolution (pralaya) into which it returns. Ethically, it frames dharma as aligned with a higher cosmic order—human action and responsibility are meaningful when understood as occurring under the sovereignty of the divine.
Vaiśampāyana, as the narrator, voices a hymn-like praise of Kṛṣṇa, identifying him with cosmic functions of creation and dissolution and saluting him with his iconic weapons (Śārṅga bow, discus, sword). The passage functions as a devotional and theological affirmation within the reflective, instruction-oriented atmosphere of the Śānti Parva.