Shloka 19
शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma
Devanagari script
ततः पुण्याहघोषो<भूद् दिवं स्तब्ध्वेव भारत । सुहृदां प्रीतिजनन: पुण्य: श्रुतिसुखावह:
Translation
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਣ੍ਯਾਹ-ਵਾਚਨ ਦਾ ਗੰਭੀਰ ਘੋਸ਼ ਉਠਿਆ, ਜੋ ਮਾਨੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਬਧ ਕਰ ਦੇਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਧੁਨੀ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਹ੍ਰਿਦਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ।
Word by Word
ततःthen/thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
FormAvyaya (ablatival adverb: 'thereafter/from that')
पुण्याहघोषःthe auspicious-day proclamation/chanting sound
पुण्याहघोषः:
Karta
TypeNoun
Rootपुण्याहघोष
FormMasculine, nominative, singular
अभूत्arose/became
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormAorist (luṅ), 3rd person, singular, parasmaipada
दिवम्the sky/heaven
दिवम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिव्
FormFeminine, accusative, singular
स्तब्ध्वाhaving stunned/made motionless
स्तब्ध्वा:
TypeVerb
Rootस्तभ्
FormAbsolutive (क्त्वा-न्त), indeclinable
इवas if/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormAvyaya
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, vocative, singular
सुहृदाम्of friends/well-wishers
सुहृदाम्:
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, genitive, plural
प्रीतिजननःproducing delight
प्रीतिजननः:
TypeAdjective
Rootप्रीतिजनन
FormMasculine, nominative, singular
पुण्यःholy/auspicious
पुण्यः:
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, nominative, singular
श्रुतिसुखावहःbringing pleasure to the ears
श्रुतिसुखावहः:
TypeAdjective
Rootश्रुतिसुखावह
FormMasculine, nominative, singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes