Shloka 9
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
न गर्वेण भवेत् प्राज्: कदाचिदपि मानव: । दीर्घमायुरथेच्छन् हि त्रिरात्रं चोष्णपो भवेत्
na garveṇa bhavet prājñaḥ kadācid api mānavaḥ | dīrgham āyur atha icchan hi trirātraṃ coṣṇapo bhavet ||
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਤੇ ਜੇ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਪਤਕ੍ਰਿਚ্ছ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਗਰਮ ਦੁੱਧ, ਘਿਉਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches humility as a mark of wisdom: pride (garva) should be avoided. It also links ethical self-restraint with disciplined observance, suggesting that regulated austerity—here, a three-night warm-liquid regimen—supports well-being and longevity.
In the Shānti Parva’s instruction on right conduct, Vyāsa gives a concise admonition against arrogance and adds a practical, vow-like prescription (a three-night observance of drinking warm liquids) for one who seeks long life.