Shloka 6
Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)
एवमस्यां व्यवस्थायां नारायणगुणाश्रयादजराम-रादनिन्द्रियादग्राह्मादसम्भवात् सत्यादहिंस्राल््ललामाद् विविधप्रवृत्तिविशेषादवैरादक्षयादमरादजरादमूर्तित सर्वव्यापिन: सर्वकर्तु: शाश्वतस्तस्मात् पुरुष: प्रादुर्भूतो हरिर्व्यय:
evam asyāṁ vyavasthāyāṁ nārāyaṇa-guṇāśrayād ajarām arād anindriyād agrāhyād asambhavāt satyād ahiṁsrāl lālāmād vividha-pravṛtti-viśeṣād avairād akṣayād amarād ajarād amūrtit sarva-vyāpinaḥ sarva-kartuḥ śāśvatas tasmāt puruṣaḥ prādurbhūto harir avyayaḥ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਅਜਰ-ਅਮਰ, ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਗ੍ਰਾਹ੍ਯ, ਅਜਨਮਾ, ਸਤ੍ਯ-ਸਰੂਪ, ਅਹਿੰਸਕ, ਮੰਗਲਮਯ-ਸੁੰਦਰ, ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਵ੍ਰਿੱਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਣ, ਵੈਰ-ਰਹਿਤ, ਅਖਯ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਸਰਵ-ਕਰਤਾ—ਉਹੀ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਸਨਾਤਨ ਪੁਰਖ, ਅਵ੍ਯਯ ਹਰੀ, ਪ੍ਰਾਦੁਰਭੂਤ ਹੋਇਆ।
अजुन उवाच
Educational Q&A
The supreme reality (Hari/Nārāyaṇa as Puruṣa) is characterized by ethical and metaphysical absolutes—truth, non-violence, freedom from enmity, imperishability, and all-pervasiveness. Divine manifestation is presented as grounded in these qualities rather than in passion, harm, or rivalry.
Arjuna describes the appearance/manifestation of the eternal Person, Hari, listing defining attributes (unaging, deathless, beyond senses, formless, all-pervading, universal agent). The passage functions as a doctrinal description within Śānti Parva’s reflective, dharma-centered discourse.