Shloka 31
Atithi’s Direction to the Nāga-sage Padma at Naimiṣa (अतिथ्युपदेशः—नैमिषे पद्मनागोपाख्यानप्रस्तावः)
हैरण्यगर्भाच्च वसिष्ठाद्धिरण्यकशिपु: शापं प्राप्तवान् यस्मात् त्वयान्यो वृतो होता तस्मादसमाप्त-यज्ञस्त्वमपूर्वात् सत्त्वजातादू वर्धं प्राप्स्यसीति तच्छापदानाद्धिरण्यकशिपु: प्राप्तवान् वधम्
hairaṇyagarbhācca vasiṣṭāddhiraṇyakaśipuḥ śāpaṃ prāptavān yasmāt tvayānyo vṛto hotā tasmādasamāpta-yajñas tvam apūrvāt sattvajātād ūrdhvaṃ prāpsyasīti tacchāpadānāddhiraṇyakaśipuḥ prāptavān vadham
ਬ੍ਰਹਮਾ (ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ) ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਸਿਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਮਿਲਿਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੀ ਅਵਹੇਲਨਾ ਕਰਕੇ ਹੋਰ ਹੌਤ੍ਰੀ ਚੁਣ ਲਿਆ ਸੀ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਹੋਰ ਹੌਤ੍ਰੀ ਵਰਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਯਜ੍ਞ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਅਭੂਤਪੂਰਵ ਸੱਤ੍ਵ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਤੇਰਾ ਵਧ ਹੋਵੇਗਾ।” ਉਸ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਆਪਣੇ ਨਿਯਤ ਵਧ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।
अजुन उवाच
Educational Q&A
Disrespect toward a rightful spiritual authority and disruption of dharmic ritual order (yajña) generate consequences that return with certainty; moral-ritual transgression ripens into fate.
Arjuna recounts that Hiraṇyakaśipu, after choosing another hotṛ and slighting Vasiṣṭha, receives a curse that he will be killed before the sacrifice ends by an unprecedented being; the curse becomes the cause of his eventual death.