Shloka 73
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
सप्तैते मानसा: प्रोक्ता ऋषयो ब्रह्मण: सुता: । स्वयमागततविज्ञाना निवृत्तिं धर्ममास्थिता:
saptaite mānasāḥ proktā ṛṣayo brahmaṇaḥ sutāḥ | svayam āgatavijñānā nivṛttiṁ dharmam āsthitāḥ ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਹ ਸੱਤੇ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਾਨਸ-ਪੁੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ-ਧਰਮ, ਅਰਥਾਤ ਸੰਨਿਆਸ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹਨ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse elevates the ideal of nivṛtti-dharma: sages who are inwardly withdrawn and established in renunciation, guided by self-arisen discriminative knowledge rather than by worldly aims.
Vaiśampāyana identifies a group of seven primordial sages as Brahmā’s mind-born sons and characterizes them as naturally enlightened beings devoted to the renunciant path.