Shloka 47
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
ऊर्ध्वा दृष्टिबाहवश्न एकाग्रं च मनो5भवत् | एकपादा: स्थिता: सर्वे काष्ठ भूता: समाहिता:
ūrdhvā dṛṣṭir bāhavaś caikaagraṃ ca mano 'bhavat | ekapādāḥ sthitāḥ sarve kāṣṭhabhūtāḥ samāhitāḥ ||
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਗਾਹ ਉੱਪਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਮਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਸਮਾਹਿਤ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੇ ਠੂਠਾਂ ਵਾਂਗ ਨਿਸ਼ਚਲ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined austerity and yogic concentration: mastery of posture, senses, and mind (ekāgratā, samādhāna) as a means to inner steadiness and spiritual attainment.
Vaiśampāyana describes a group of ascetics or practitioners engaged in severe tapas—gazing upward, arms raised, standing on one foot—so still and composed that they resemble inert wood.