Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)

(जटी गत्वा यज्ञसद: स्तूयमानो द्विजोत्तम । यज्ञस्तवं करिष्यामि श्रुत्वा प्रीतो भवेद्‌ बलि: ।।

jaṭī gatvā yajñasadaḥ stūyamāno dvijottama | yajñastavaṃ kariṣyāmi śrutvā prīto bhaved baliḥ || kim icchasi vaṭo brūhīty ukto yāce mahad varam | dīyatāṃ tripadīmātram iti yāce mahāsuram || sa dadyān mayi samprītaḥ pratiṣiddhaś ca mantribhiḥ | yāvaj jalaṃ hastagataṃ tribhir vikramaṇair vṛtam || tato rājyaṃ pradāsyāmi śakrāyāmitatejase | devatāḥ sthāpayiṣyāmi svasvasthāneṣu nārada ||

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਜਟਾਧਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਭੇਸ ਧਾਰ ਕੇ, ਸਭਾ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਬਲੀ ਦੇ ਯੱਗ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਯੱਗ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬਲੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਹੇਗਾ—‘ਵਟੂ, ਦੱਸ, ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?’ ਤਦ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਸੁਰ ਕੋਲੋਂ ਮਹਾਨ ਵਰ ਮੰਗਾਂਗਾ—‘ਮੈਨੂੰ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਕਦਮਾਂ ਜਿਤਨੀ ਧਰਤੀ ਦੇ ਦਿਓ।’ ਉਸ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ, ਪਰ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਨ ਦਾ ਜਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੇਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਵਿਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਘੇਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦੇਵਾਂਗਾ ਅਤੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।”

ततःthen/thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राज्यम्kingdom, sovereignty
राज्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootराज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रदास्यामिI shall give/grant
प्रदास्यामि:
TypeVerb
Rootप्र + दा
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
शक्रायto Śakra (Indra)
शक्राय:
Sampradana
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Dative, Singular
अमिततेजसेto the one of immeasurable splendor
अमिततेजसे:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअमिततेजस्
FormMasculine, Dative, Singular
देवताःthe deities
देवताः:
Karma
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Accusative, Plural
स्थापयिष्यामिI shall establish/place
स्थापयिष्यामि:
TypeVerb
Rootस्था (causative: स्थापय)
FormSimple Future (Luṭ), First, Singular, Parasmaipada
स्वस्वस्थानेषुin their respective places
स्वस्वस्थानेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वस्वस्थान
FormNeuter, Locative, Plural
नारदO Nārada
नारद:
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Vocative, Singular

(भीष्म उवाच

B
Bhishma
B
Bali
I
Indra (Śakra)
N
Nārada
A
Asuras
D
Devas
Y
yajñasad (sacrificial hall)
J
jaladāna (water of donation)
T
three strides (trivikrama)