Shloka 69
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
Devanagari script
हिरण्यगर्भो भगवानेष च्छन्दसि सुष्ठत: । सो<हं योगरतिर्ब्रह्मन् योगशास्त्रेषु शब्दित:
Translation
ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ ਮੇਰਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਯੋਗੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ, ਯੋਗਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ-ਪੁਰੁਸ਼ ਵੀ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ।
Word by Word
हिरण्यगर्भःHiraṇyagarbha
हिरण्यगर्भः:
Karta
TypeNoun
Rootहिरण्यगर्भ
FormMasculine, Nominative, Singular
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
छन्दसिin the Veda / in the sacred hymns
छन्दसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootछन्दस्
FormNeuter, Locative, Singular
सुष्ठुतःwell, excellently
सुष्ठुतः:
TypeIndeclinable
Rootसुष्ठु
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
योगरतिःone whose delight is in yoga / absorbed in yoga
योगरतिः:
Karta
TypeNoun
Rootयोगरति
FormFeminine, Nominative, Singular
ब्रह्मन्O Brahmin
ब्रह्मन्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्
FormMasculine, Vocative, Singular
योगशास्त्रेषुin the yoga-treatises
योगशास्त्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयोगशास्त्र
FormNeuter, Locative, Plural
शब्दितःcalled, designated
शब्दितः:
TypeAdjective
Rootशब्दित
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes