Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 37
Nārāyaṇasya Guhya-nāmāni Niruktāni (Etymologies of Nārāyaṇa’s Secret Epithets) / नारायणस्य गुह्यनामानि निरुक्तानि
निबन्धनी रज्जुरेषा या ग्रामे वसतो रति: । छित्त्वैतां सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृत:
nibandhanī rajjur eṣā yā grāme vasato ratiḥ | chittvaitāṃ sukṛto yānti naināṃ chindanti duṣkṛtaḥ ||
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪਿੰਡ-ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਲਗਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ ਰੱਸੀ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਪੁੰਨਵਾਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਪਰਮਾਰਥ ਦੇ ਪਥ ਉੱਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਪਾਪੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
नारद उवाच
Educational Q&A
Attachment (rati) to sense-objects in ordinary worldly life functions like a binding rope. Spiritual progress requires actively cutting this attachment through virtue, discipline, and discernment; those given to wrongdoing remain bound because they lack the inner strength and clarity to sever it.
In the Śānti Parva’s instruction-oriented setting, Nārada delivers a moral analogy: village-dwelling life symbolizes immersion in everyday desires, and attachment is compared to a rope. He contrasts the sukṛta (virtuous) who cut the bond and advance toward the higher good with the duṣkṛta (sinful) who cannot.