Shloka 25
Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)
इतिहासं च कार्त्स्न्येन राजशास्त्राणि वा विभो । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनि:
itihāsaṃ ca kārtsnyena rājaśāstrāṇi vā vibho | gurave dakṣiṇāṃ dattvā samāvṛtto mahāmuniḥ ||
ਹੇ ਵਿਭੋ! ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ। ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਮੁਨੀ ਸਮਾਵਰਤਨ ਕਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ—ਅਰਥਾਤ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਅਧਿਐਨ-ਕ੍ਰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
True learning is shown not only by mastering knowledge—here, itihāsa and rājaśāstra—but also by ethical completion of discipleship: honoring the teacher through dakṣiṇā and returning as a disciplined, socially responsible graduate (samāvṛtta).
Bhīṣma describes a great sage who has thoroughly studied traditional narratives and the science of kingship under a guru; after giving the customary teacher’s fee, he formally concludes his training and returns.