Shloka 44
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
इस मानव-शरीरमें रहनेवाले काम-क्रोध आदि भयंकर व्याप्र तुमपर चारों ओरसे आक्रमण कर रहे हैं, इसलिये पहलेसे ही तुम पुण्यसंचयके लिये प्रयत्न करो ।।
vyāsa uvāca | asmin mānava-śarīre nivasantau kāma-krodhādayo bhayaṅkarā vyāprāḥ sarvataḥ tvām ākrāmanti; tasmāt pūrvam eva puṇya-saṃcayāya yatnaṃ kuru || purā andhakāram ekaṃ tvam anupaśyasi; tvarasva vai | purā hiraṇmayān nagān nirīkṣase ’dri-mūrdhani | maraṇa-kāle prathamaṃ te ghoraṃ andhakāraṃ dṛśyate; tataḥ parvata-śikhare suvarṇa-vṛkṣāḥ dṛśyante | tad-āgamanāt pūrvam eva sva-kalyāṇāya śīghraṃ prayatnasva ||
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਵੇਗ ਤੈਨੂੰ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਘੇਰ ਕੇ ਆਕਰਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੁੰਨ-ਸੰਚੈ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ ਘੋਰ ਹਨੇਰਾ ਦਿੱਸੇਗਾ—ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਹੋ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ। ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਛੇਤੀ ਉਪਰਾਲਾ ਕਰ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Do not postpone ethical and spiritual effort: since desire and anger continually assault the embodied person, one should practice self-restraint and accumulate merit now—before the approach of death makes reform difficult.
Vyāsa admonishes the listener with a warning about mortality, describing ominous perceptions that arise near death (darkness, then visions like golden trees on a mountain-top) to urge immediate pursuit of one’s true welfare.