Shloka 24
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
ब्राह्मण्यं बहुभिरवाप्यते तपोभि- स्तल्लब्ध्वा न रतिपरेण हेलितव्यम् । स्वाध्याये तपसि दमे च नित्ययुक्तः क्षेमार्थी कुशलपर: सदा यतस्व
brāhmaṇyaṃ bahubhir avāpyate tapobhis tallabdhvā na ratipareṇa helitavyam | svādhyāye tapasi dame ca nityayuktaḥ kṣemārthī kuśalaparaḥ sadā yatasva ||
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਬ੍ਰਾਹਮਣਤਾ ਬਹੁਤੀਆਂ ਤਪੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਯ-ਸੁਖ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਗਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਦਾ ਹਿਤਕਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰ—ਸਵਾਧਿਆਇ, ਤਪ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਲੱਗਾ ਰਹੁ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Brahminhood (understood as a hard-won spiritual-ethical attainment) should not be squandered through attachment to sensual pleasure; one should pursue true welfare by steady commitment to svādhyāya (sacred study), tapas (austerity), and dama (sense-restraint).
In the didactic setting of the Śānti Parva, Vyāsa delivers a moral exhortation: he warns against negligence born of pleasure-seeking and urges disciplined practice—study, austerity, and restraint—as the path to lasting well-being.