Shloka 97
Adhyātma–Adhibhūta–Adhidaivata Correspondences and the Triguṇa Lakṣaṇas (Śānti-parva 301)
विमुक्त: पुण्यपापे भ्य: प्रविष्टस्तमनामयम् | परमात्मानमगुणं न निवर्तति भारत
vimuktaḥ puṇya-pāpebhyaḥ praviṣṭas tam anāmayam | paramātmānam aguṇaṃ na nivartati bhārata bhārata ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ—ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਇਆ ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗੀ ਜਦੋਂ ਨਿਰਮਲ, ਨਿਰਾਮਯ, ਨਿਰਗੁਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤਦ ਉਹ ਫਿਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is described as transcending both puṇya and pāpa (all karmic accounting) and entering the attributeless Supreme Self; one who attains this state does not return to saṃsāra.
In Bhīṣma’s instruction to Yudhiṣṭhira in the Śānti Parva, he explains the final outcome of the Sāṅkhya-yogin’s path: release from karmic dualities and irreversible union with the Supreme Reality.