Shloka 713
Adhyāya 284: Tapas as a Corrective to Household Attachment
Parāśara’s Instruction
Devanagari script
गजेन्द्रकर्ण गोकर्ण पाणिकर्ण नमोस्तु ते । आपके कान भी सब ओरे हैं। संसारमें जो कुछ है
Translation
ਗਜੇਂਦ੍ਰਕਰਨ, ਗੋਕਰਨ, ਪਾਣਿਕਰਨ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੇਰੇ ਕਾਨ ਸਭ ਪਾਸੇ ਹਨ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਕੇ ਤੂੰ ਸਥਿਤ ਹੈਂ। ਸ਼ੰਕੁਕਰਨ, ਮਹਾਕਰਨ, ਕੁੰਭਕਰਨ, ਅਰਗਵਾਲਯ, ਗਜੇਂਦ੍ਰਕਰਨ, ਗੋਕਰਨ ਅਤੇ ਪਾਣਿਕਰਨ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਾਰਸ਼ਦ ਤੇਰੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ।
Word by Word
गजेन्द्रकर्णO one whose ears are like an elephant-lord’s (great-eared one)
गजेन्द्रकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootगजेन्द्रकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
गोकर्णO cow-eared one
गोकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootगोकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
पाणिकर्णO hand-eared one
पाणिकर्ण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपाणिकर्ण
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation, homage
नमः:
Karta
TypeNoun
Rootनमस्
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्तुlet it be
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes