Shloka 18
इन्द्रेण वृत्रवधः, ब्रह्महत्याया अनुगमनम्, तथा च विभाजन-निवासविधानम्
Indra’s defeat of Vṛtra; pursuit by Brahmahatyā; allocation of her abodes
अमूढत्वमसंगित्वं कामक्रोधविवर्जनम् । अदैन्यमनुदीर्णत्वमनुद्वेगो व्यवस्थिति:
amūḍhatvam asaṅgitvaṁ kāma-krodha-vivarjanam | adainyam anudīrṇatvam anudvego vyavasthitiḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਪਸ਼ਟਤਾ, ਅਸੰਗਤਾ ਅਤੇ ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਦਾ ਤਿਆਗ; ਦੈਨਤਾ ਦਾ ਅਭਾਵ, ਉੱਧਤਤਾ ਤੇ ਉਦਵੇਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਚਿੱਤ-ਸਥਿਰਤਾ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸੁੱਚਾ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਰਗ ਬਣਦੇ ਹਨ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Liberation is approached through inner discipline: clear understanding (freedom from delusion), non-attachment, renouncing desire and anger, avoiding dejection and arrogance, remaining unagitated, and maintaining steady composure.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma after the war; here he enumerates mental and ethical qualities that constitute a pure path toward mokṣa.