Shloka 27
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
न वीर पत्नीं विहरेत नारीं न चापि नारीमनृतावाह्दयीत । भायब्रितं ह्यात्मनि धारयीत तथास्योपस्थद्वारगुप्तिर्भवेत
na vīra patnīṁ viharet nārīṁ na cāpi nārīm anṛtāv āhvayīta | bhāryā-vrataṁ hy ātmani dhārayīta tathāsyopastha-dvāra-guptir bhavet, vīra yudhiṣṭhira ||
ਕਪਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵੀਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਪਣੀ ਧਰਮ-ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੀ ਰਮਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੋਗ ਰਿਤੁ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਨਾ ਬੁਲਾਏ। ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਕ-ਪਤਨੀ ਵ੍ਰਤ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰੱਖੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਪਸਥ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila teaches sexual ethics for a householder: avoid other women, approach even one’s own wife with restraint and propriety, and maintain an inner vow of fidelity; such self-control protects one’s chastity and moral integrity.
In Śānti Parva’s instruction on dharma, the sage Kapila addresses King Yudhiṣṭhira, laying down a rule of conduct for household life—emphasizing monogamous fidelity and disciplined sexual behavior as part of righteous living.