Shloka 24
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
कुम्भधान्यैरुञ्छशिलै: कापोतीं चास्थितास्तथा । यस्मिंश्वैते वसन्त्यहस्तिद् राष्ट्रमभिवर्धते
kumbhadhānyair uñchaśilaiḥ kāpotīṁ cāsthitās tathā | yasmiṁś caite vasanty ahastid rāṣṭram abhivardhate ||
ਜਿੱਥੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਅਨਾਜ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਜਾਂ ਉਞ੍ਹ-ਸ਼ਿਲ—ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਛਿੱਟੇ ਪਏ ਦਾਣੇ ਤੇ ਕੱਟਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਬਾਲੀਆਂ ਚੁਣ ਕੇ—ਅੰਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ‘ਕਾਪੋਤੀ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਰਾਜ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵ ਹੋ ਕੇ ਨਿੱਤ ਵਧਦਾ ਹੈ।
व्यास उवाच
Educational Q&A
A kingdom prospers when it shelters and honors self-restrained brāhmaṇas who live by harmless, minimal means (gleaning and day-to-day subsistence). Their austerity and non-burdensome presence strengthen the moral order that supports political well-being.
Vyāsa describes a sign of a well-ordered realm: the residence of revered brāhmaṇas practicing uñcha-śila and kāpotī-vṛtti. Their way of life implies a society where virtue is protected and coercion is absent, leading to the state’s growth.