Shloka 19
कर्म–ज्ञान–दैव–स्वभावविचारः
Inquiry into Karma, Knowledge, Fate, and Nature
Devanagari script
लोकस्य विविध॑ चित्त प्रेक्षते चाप्यकुत्सयन् । संसर्गविद्याकुशलस्तस्मात् सर्वत्र पूजित:
Transliteration
lokasya vividha-cittaṁ prekṣate cāpy akutsayan | saṁsarga-vidyā-kuśalas tasmāt sarvatra pūjitaḥ ||
Translation
ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਭੀ ਹੇਠਾਂ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦਾ। ਸੰਗਤ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ—ਕਿਸ ਦੀ ਸੰਗਤ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਅਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਪੂਜਿਤ ਹੈ।
Word by Word
लोकस्यof the world/people
लोकस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Genitive, Singular
विविधम्varied, diverse
विविधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविविध
FormNeuter, Accusative, Singular
चित्तम्mind, disposition
चित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootचित्त
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रेक्षतेobserves, looks at
प्रेक्षते:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-ईक्ष्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
अकुत्सयन्not censuring, not blaming
अकुत्सयन्:
Karta
TypeVerb
Rootकुत्सय् (कुत्स्)
FormPresent active participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Singular
संसर्गविद्याकुशलःskilled in the knowledge of associations/contacts
संसर्गविद्याकुशलः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंसर्ग-विद्या-कुशल
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore, from that (reason)
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतद्
सर्वत्रeverywhere
सर्वत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वत्र
पूजितःhonored, worshipped
पूजितः:
TypeAdjective
Rootपूजित
FormPast passive participle, Masculine, Nominative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyudeva (speaker)N
NāradaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes