Shloka 5
Śrī–Indra–Bali Saṃvāda: The Departure and Fourfold Placement of Lakṣmī
स तेषां प्रेत्यभावे च प्रेत्यजातौ विनिश्षये । आगमस्थ: स भूयिष्ठमात्मतत्त्वे न तुष्यति
sa teṣāṃ pretyabhāve ca pretyajātau viniśṣaye | āgamasthaḥ sa bhūyiṣṭham ātmatattve na tuṣyati ||
ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ-ਪ੍ਰਮਾਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਉਹਨਾਂ ਆਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਕਿ ਦੇਹ-ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸੱਤਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਦੇਹ ਛੱਡਣ ਪਿੱਛੋਂ ਪੁਨਰਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ; ਤਾਂ ਵੀ ਆਤਮ-ਤੱਤਵ ਬਾਰੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਜਨਦੇਵ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਸੱਲੀ ਨਾ ਹੋਈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that authoritative, scripture-based conclusions about post-death existence and rebirth may still fail to satisfy a sincere seeker unless they illuminate ātmatattva—directly clarifying the nature of the Self and its moral implications.
Bhishma reports that various teachers had offered definitive, āgama-based views on whether the jīva persists after death and whether it is reborn; yet King Janadeva remained unconvinced and unsatisfied with their accounts of the Self’s true nature.