Mahabharata — Shanti Parva, Shloka 35
Guru’s Instruction on Dream, Mind, Guṇas, and Knowing Brahman
Svapna–Manas–Guṇa–Brahma-vicāra
Devanagari script
विधिरेष प्रभावश्न काल: संक्षयकारक: । लोकान् धारयता तेन नादो मुक्तो महात्मना
Transliteration
vidhireṣa prabhāvaś ca kālaḥ saṃkṣayakārakaḥ | lokān dhārayatā tena nādo mukto mahātmanā ||
Translation
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਹੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹੀ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਾਲ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ ਰੱਖਦਿਆਂ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਸਿੰਹਨਾਦ ਛੱਡਿਆ ਹੈ।
Word by Word
विधिःordinance; rule; विधि
विधिः:
Karta
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (one)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभावःpower; majesty; प्रभाव
प्रभावः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभाव
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कालःtime; Death; काल
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
संक्षयकारकःcausing destruction/annihilation
संक्षयकारकः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंक्षय-कारक
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकान्worlds; beings
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
धारयताby (him) sustaining/holding
धारयता:
Karana
TypeVerb
Rootधृ
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Instrumental, Singular
तेनby him/therefore
तेन:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
नादःsound; roar
नादः:
Karma
TypeNoun
Rootनाद
FormMasculine, Nominative, Singular
मुक्तःreleased; uttered
मुक्तः:
TypeVerb
Rootमुच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
पितामह उवाच
Characters & Entities
B
Bhishma (Pitamah)M
Mahātman (the great-souled Lord/Supreme)K
Kāla (Time)L
Lokāḥ (the worlds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes