Shloka 19
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
संचिन्वानकमेवैनं कामानामवितृप्तकम् । व्यात्र: पशुमिवादाय मृत्युरादाय गच्छति
sañcinvānakam evainaṃ kāmānām atṛptakam | vyāghraḥ paśum ivādāya mṛtyur ādāya gacchati ||
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਗਾਤਾਰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਬਾਘ ਵਾਂਗ ਪਸ਼ੂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੁੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A person who keeps accumulating and remains insatiable in desires is still helpless before mortality; death can seize such a person suddenly, so one should restrain craving and cultivate detachment and preparedness for life’s end.
In Bhīṣma’s instruction in the Śānti Parva, he uses a vivid simile: just as a tiger snatches an animal, Death snatches away the insatiable hoarder—underscoring the futility of endless acquisition.