Shloka 2
Dama-pradhāna-dharma (Self-restraint as the Root of Dharma) — Śānti-parva 154
भीष्म उवाच शृणु पार्थ यथावृत्तमितिहासं पुरातनम् । गृध्रजम्बुकसंवादं यो वृत्तो नैमिषे पुरा
bhīṣma uvāca: śṛṇu pārtha yathāvṛttam itihāsaṃ purātanam | gṛdhra-jambuka-saṃvādaṃ yo vṛtto naimiṣe purā ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਪਾਰਥ! ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਤੇ ਸੱਚਾ ਇਤਿਹਾਸ ਸੁਣ। ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਗਿਦੜ ਅਤੇ ਗਿਧ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੁਰਾਤਨ ਕਥਾ ਸੁਣ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames the coming instruction as a yathāvṛtta itihāsa—an account ‘as it truly happened’—signaling that ethical guidance is to be drawn from a concrete example (a dialogue between animals) rather than abstract theory.
Bhishma addresses Arjuna and introduces an old episode set in Naimiṣa: a conversation between a vulture and a jackal. This verse functions as the opening invitation to hear that instructive dialogue.