Shloka 13
Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)
त्रेताद्वापरयो: संधौ तदा दैवविधिक्रमात् । अनावृष्टिरभूद् घोरा लोके द्वादशवार्षिकी,त्रेता और द्वापरके संधिकी बात है, दैववश संसारमें बारह वर्षोतक भयंकर अनावृष्टि हो गयी (वर्षा हुई ही नहीं)
tretādvāparayoḥ sandhau tadā daivavidhikramāt | anāvṛṣṭir abhūd ghorā loke dvādaśavārṣikī ||
ਤ੍ਰੇਤਾ ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਦੇ ਸੰਧਿਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਦੈਵੀ ਵਿਧੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਭਿਆਨਕ ਅਨਾਵ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਛਾ ਗਈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse presents calamity (drought) as arising within a larger moral-cosmic order, especially at transitional times. It implies that dharma must be upheld even when suffering seems fated—prompting ethical governance, relief, restraint, and communal solidarity during scarcity.
Bhīṣma describes a historical/cosmic moment: at the transition between the Tretā and Dvāpara yugas, a severe rainless period afflicted the world for twelve years, setting the stage for discussions on duty, governance, and conduct under crisis.