Shloka 44
Dasyu-maryādā and Buddhi-guided Rāja-nīti (दस्युमर्यादा तथा बुद्धिप्रधान-राजनीति)
Devanagari script
कृतवैरे न विश्वास: कार्यस्त्विह सुहृद्यपि । छन्न॑ संतिष्ठते वैरं गूढो5ग्निरिव दारुषु
Translation
ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੁਹਿਰਦ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਵੇਂ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਲੁਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੈਰ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Word by Word
कृतवैरेin/with one who has made enmity
कृतवैरे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकृतवैर
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विश्वासःtrust
विश्वासः:
Karta
TypeNoun
Rootविश्वास
FormMasculine, Nominative, Singular
कार्यःto be done / should be made
कार्यः:
TypeAdjective
Rootकार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
इहhere (in this world/context)
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
सुहृदिin a friend
सुहृदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Locative, Singular
अपिeven/also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
छन्नम्hidden, covered
छन्नम्:
TypeAdjective
Rootछन्न
FormNeuter, Accusative, Singular
संतिष्ठतेremains, stands (exists)
संतिष्ठते:
TypeVerb
Rootस्था (सम्+स्था)
FormPresent, 3rd, Singular, Atmanepada
वैरम्enmity
वैरम्:
Karma
TypeNoun
Rootवैर
FormNeuter, Accusative, Singular
गूढःhidden
गूढः:
TypeAdjective
Rootगूढ
FormMasculine, Nominative, Singular
अग्निःfire
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
दारुषुin pieces of wood
दारुषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदारु
FormNeuter, Locative, Plural
Speaker
ब्रह्मदत्त उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes