Shloka 9
आपद्-राजनीतिः (Āpad-rājanīti) — Policy Options in Multi-Front Crisis
Devanagari script
ऋषिरुवाच कृशत्वेन सम॑ राजन्नाशाया विद्यते नूप । तस्या वै दुर्लभत्वाच्च प्रार्थिता: पार्थिवा मया
Translation
ਰਿਸ਼ੀ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਆਸ (ਅਤੇ ਆਸ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਮਨੁੱਖ) ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਵਰਗੀ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਸਤੂ ਦੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਦੁਰਲਭਤਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮੈਂ ਅਨੇਕ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਯਾਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
Word by Word
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
कृशत्वेनby/with leanness; by weakness
कृशत्वेन:
Karana
TypeNoun
Rootकृशत्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
समम्equal(ly)
समम्:
TypeIndeclinable
Rootसम
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
आशायाःof hope
आशायाः:
TypeNoun
Rootआशा
FormFeminine, Genitive, Singular
विद्यतेexists; is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उपindeed; even; (emphatic particle)
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप
तस्याःof that (hope)
तस्याः:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Genitive, Singular
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
दुर्लभत्वात्because of rarity/difficulty of obtaining
दुर्लभत्वात्:
Apadana
TypeNoun
Rootदुर्लभत्व
FormNeuter, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
प्रार्थिताःwere requested/entreated
प्रार्थिताः:
TypeVerb
Rootप्रार्थित
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Plural
पार्थिवाःkings
पार्थिवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Nominative, Plural
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
Speaker
ऋषभ उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes