Shloka 18
अधीरजुष्टे पथि वर्तमान दमादपेतं विनयाच्च पापम् | अरिव्रतं नित्यमभूतिकामं धिगस्तु तं पापमतिं मनुष्यम्
bhīṣma uvāca | adhīra-juṣṭe pathi vartamānaṃ damād apetaṃ vinayāc ca pāpam | ari-vrataṃ nityam abhūti-kāmaṃ dhig astu taṃ pāpa-matiṃ manuṣyam ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਧਿਕ ਹੈ ਉਸ ਪਾਪ-ਬੁੱਧੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੇਸਬਰਿਆਂ ਦੇ ਪਸੰਦ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੈਰ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਤ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਅਵਨਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma condemns a character type: one who rejects self-restraint (dama) and humility (vinaya), makes hostility a life-principle (ari-vrata), and wishes for others’ decline (abhūti-kāma). The ethical lesson is that malice and undisciplined conduct are anti-dharmic and socially destructive.
In Shanti Parva’s instruction on righteous conduct, Bhishma delivers a moral judgment, censuring the person who habitually follows the reckless path and lives by enmity and ill-will toward others.