Shloka 25
Durgātitaraṇa—Conduct for Crossing Difficulties (दुर्गातितरणम्)
Devanagari script
य एष पद्मरक्ताक्ष: पीतवासा महाभुज: । सुहृद् भ्राता च मित्र च सम्बन्धी च तथाच्युत:
Translation
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਕੁਝ ਲਾਲਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੀਤਾਂਬਰਧਾਰੀ, ਮਹਾਬਾਹੁ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਜੋ ਤੇਰਾ ਸੁਹ੍ਰਦ, ਭਰਾ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧੀ ਵੀ ਹੈ—ਉਹੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ।
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (person)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पद्मरक्ताक्षःhaving lotus-reddish eyes
पद्मरक्ताक्षः:
Karta
TypeAdjective
Rootपद्म-रक्त-अक्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
पीतवासाwearing yellow garments
पीतवासा:
Karta
TypeAdjective
Rootपीत-वस्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभुजःmighty-armed
महाभुजः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-भुज
FormMasculine, Nominative, Singular
सुहृत्well-wisher, friend
सुहृत्:
Karta
TypeNoun
Rootसुहृत्
FormMasculine, Nominative, Singular
भ्राताbrother
भ्राता:
Karta
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
मित्रम्friend
मित्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootमित्र
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सम्बन्धीkinsman, relation
सम्बन्धी:
Karta
TypeNoun
Rootसम्बन्धिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अच्युतःAcyuta (Krishna)
अच्युतः:
Karta
TypeNoun
Rootअच्युत
FormMasculine, Nominative, Singular
युधिष्ठिरO Yudhishthira
युधिष्ठिर:
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes