Shloka 6
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
विजिगीषोस्तथा वृत्तमुक्त चैव तथैव ते । गणानां वृत्तिमिच्छामि श्रोतुं मतिमतां वर
vijigīṣos tathā vṛttam uktaṃ caiva tathaiva te | gaṇānāṃ vṛttim icchāmi śrotuṃ matimatāṃ vara ||
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਤੁਸੀਂ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਆਚਰਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਗਣਾਂ—ਸਭਾ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਰਾਜਾਂ—ਦਾ ਆਚਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਜੀਵਨ-ਵਿਧਾਨ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਕ੍ਰਮ ਸਮਝ ਆਵੇ।
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames rājadharma as comparative political ethics: after learning the norms for a conquest-seeking monarch, Yudhiṣṭhira asks for the corresponding norms of gaṇa-polities, implying that dharma must be understood according to the form of governance and its responsibilities.
In the instruction-dialogue of Śānti Parva, Yudhiṣṭhira continues his inquiry into governance. Having heard about the behavior of a vijigīṣu king, he now requests an account of how assembly-governed states (gaṇas) function and what conduct sustains them.