Shloka 18
शूरलक्षणवर्णनम् | Marks and Typologies of Martial Temperament
उग्रस्वरा मन्युमन्तो युद्धेष्वारावसारिण: । अधर्मज्ञावलिप्ताश्ष घोरा रौद्रप्रदर्शना:
ugrasvarā manyumanto yuddheṣv ārāvasāriṇaḥ | adharmajñāvaliptāś ca ghorā raudrapradarśanāḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ ਫਿਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਪਰਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਫੂਲੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੋਰ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਰੌਦ੍ਰ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੂਰਤ ਹੀ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights moral degeneration: when anger and pride dominate, a person becomes ignorant of dharma, and even their speech and conduct turn violent and fear-inducing—an ethical warning against cultivating such traits, especially in contexts of power and conflict.
In Śānti Parva’s instruction, Bhīṣma is describing a type of fearsome, unrighteous warrior—marked by harsh voice, roaring behavior in battle, and lack of dharma—using this characterization to support a broader discourse on conduct and righteousness.