←Previous Verse

Shloka 1

Devanagari script

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका ३ “लोक मिलाकर कुल ४३ ६ “लोक हैं।) न२्््स्निताय श््यु कर - आचार्य नीलकण्ठकी सम्मतिके अनुसार चार्वाक संन्यासी मुनिके वेषमें विचरनेवाला एक नास्तिक राक्षस था। पजञज्चषष्टितमो< ध्याय: दुर्योधनकी दशा देखकर अभश्वत्थामाका विषाद, प्रतिज्ञा और सेनापतिके पदपर अभिषेक संजय उवाच वार्तिकाणां सकाशात्‌ तु श्र॒त्वा दुर्योधनं हतम्‌ । हतशिष्टास्ततो राजन्‌ कौरवाणां महारथा:

Transliteration

sañjaya uvāca | vārtikāṇāṃ sakāśāt tu śrutvā duryodhanaṃ hatam | hataśiṣṭās tato rājan kauravāṇāṃ mahārathāḥ ||

Translation

ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਦੂਤਾਂ ਪਾਸੋਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿ ਦੁਰਯੋਧਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਜੋ ਮਹਾਰਥੀ ਕਤਲੇਆਮ ਤੋਂ ਬਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ (ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ) ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਏ।

Word by Word

संजयःSanjaya

उवाचsaid

वार्तिकाणाम्of the messengers / reporters

सकाशात्from the presence of / from

तुbut / indeed

श्रुत्वाhaving heard

दुर्योधनम्Duryodhana

हतम्slain

हतशिष्टाःthose remaining after the slaughter / the survivors

ततःthen / thereafter

राजन्O king

कौरवाणाम्of the Kauravas

महारथाःgreat chariot-warriors

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Duryodhana

Kauravas

Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')

messengers/reporters (vārtikāḥ)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes