Shloka 25

Duryodhana’s Post-Duel Lament and Instructions (भग्नसक्थस्य विलापः)

Devanagari script

तस्या: प्रसादनं वीर प्राप्तकालं मतं मम । कश्च तां कोधताम्राक्षीं पुत्रव्यसनकर्शिताम्‌

Transliteration

tasyāḥ prasādanaṃ vīra prāptakālaṃ mataṃ mama | kaś ca tāṃ krodhatāmrākṣīṃ putravyasanakarśitām ||

Translation

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਵੀਰ! ਮੇਰੇ ਮਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹੀ ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦਾ ਢੁੱਕਵਾਂ ਵੇਲਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਭਲਾ ਕੌਣ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਸਕੇਗਾ?

Word by Word

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Genitive, Singular

• प्रसादनम्: appeasement, pacification
• प्रसादनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रसादन
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• प्राप्तकालम्: timely, at the proper time
• प्राप्तकालम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: प्राप्तकाल
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• मतम्: considered, thought
• मतम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: मत
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• मम: my
• मम: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: —, Genitive, Singular

• कः: who
• कः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: किम्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ताम्: her
• ताम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• क्रोधताम्राक्षीम्: whose eyes are reddened with anger
• क्रोधताम्राक्षीम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: क्रोधताम्राक्षी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• पुत्रव्यसनकर्शिताम्: worn down by the calamity of (her) son
• पुत्रव्यसनकर्शिताम्: Visheshana
• Type: Adjective
• Root: पुत्रव्यसनकर्शिता
• Form: Feminine, Accusative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana