Shloka 523
Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
भृशोपहतसंकल्पा न हृष्टमनसो5 भवन् । राजन्! जब भीमसेनकी ऐसी अवस्था हो गयी, उस समय सोमक और पाण्डव बहुत ही खिन्न और उदास हो गये। उनकी विजयकी आशा नष्ट हो गयी
bhṛśopahata-saṅkalpā na hṛṣṭa-manaso ’bhavan | rājan, yadā bhīmasenasya tathāvasthā babhūva, tadā somakāḥ pāṇḍavāś ca bhṛśaṁ khinnā udāsīnāś ca babhūvuḥ | teṣāṁ vijayāśā naṣṭā babhūva |
ਸੰਜਯ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਬਹੁਤ ਹੀ ਝਟਕਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹರ್ಷ ਨਾ ਰਿਹਾ। ਭੀਮਸੇਨ ਦੀ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਮਕ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਬਹੁਤ ਖਿੰਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਬੁੱਝ ਗਈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how quickly collective morale can collapse when a central protector or champion is incapacitated, reminding readers that resolve (saṅkalpa) is a decisive force in dharmic struggle and that inner steadiness is as crucial as physical strength.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that when Bhīma is brought into a weakened state, the allied Somakas and the Pāṇḍavas become deeply discouraged, and their confidence in winning the war fades.