Shloka 50
Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha
Verbal Duel and Omens
तो तथा तु महाराज गदाहस्तौ सुदुःसहौ । अन्योन्यं वाम्भिरुग्राभिस्तक्षमाणौ व्यवस्थितौ,महाराज! हाथमें गदा लिये वे दोनों दुःसह वीर एक-दूसरेको अपने कठोर वचनोंद्वारा पीड़ा देते हुए खड़े थे
to tathā tu mahārāja gadāhastau suduḥsahau | anyonyaṃ vāgbhir ugrābhis takṣamāṇau vyavasthitau ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ! ਤਦ ਗਦਾ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਦਮ੍ਯ ਵੀਰ ਆਮ੍ਹਣੇ-ਸਾਮ੍ਹਣੇ ਖੜੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਗ੍ਰ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੋਟ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਸਨ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even before weapons strike, speech can become a weapon: harsh words inflame anger and pride, narrowing judgment and pushing warriors toward destructive action. The verse highlights the ethical danger of verbal violence as a precursor to physical violence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that two formidable mace-armed fighters stand confronting each other, exchanging fierce, cutting words—poised for a decisive mace-fight.