Shloka 53
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
जैगीषव्यो मुनिर्धीमांस्तस्मिंस्तीर्थे समाहित: । वे मुनि सदा ब्रह्मचर्यपालनमें तत्पर रहते थे। उन्हें सब समय धर्मका ही सबसे बड़ा सहारा था। महाभाग! एक दिन बुद्धिमान् जैगीषव्य मुनि जो संन््यासी थे
Vaiśampāyana uvāca |
Jaigīṣavyo munir dhīmāṁs tasmiṁs tīrthe samāhitaḥ |
Tato buddhyā vyagaṇayad Devalo dharmayuktayā |
Dṛṣṭvā prabhāvaṁ tapaso Jaigīṣavyasya yogajam ||
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਧੀਮਾਨ ਮੁਨੀ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਉਸ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਤਦ ਦੇਵਲ ਨੇ ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਜੈਗੀਸ਼ਵ੍ਯ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਯੋਗ-ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Extraordinary power arising from tapas and yoga should be approached through dharma-yukta buddhi—ethical, disciplined discernment—rather than mere fascination with miracles or charisma.
Jaigīṣavya, a wise ascetic, remains concentrated at a tīrtha. Devala observes the yogic potency produced by Jaigīṣavya’s austerities and then thoughtfully evaluates it with an intellect grounded in dharma.