Shloka 4
Vasiṣṭhāpavāha: Sarasvatī’s Diversion and Viśvāmitra’s Curse (वसिष्ठापवाहः)
वृत्ते विश्वजितो<न्ते वै पज्चालानृषयो5गमन् । तत्रेश्वरमयाचन्त दक्षिणार्थ मनस्विन:
vṛtte viśvajito 'nte vai pāñcālān ṛṣayo 'gaman | tatreśvaram ayācanta dakṣiṇārthaṃ manasvinaḥ | krodhena mahatāviṣṭo dharmātmā vai pratāpavān |
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਰਾਜਨ! ਵਿਸ਼ਵਜਿਤ ਯੱਗ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਪਾਂਚਾਲ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਥੇ ਆਏ। ਉਹ ਮਨਸਵੀ ਮੁਨੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਤਪਸਵੀ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਆਵਿਸ਼ਟ ਹੋ ਉਠਿਆ।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse juxtaposes ritual propriety (the sages seeking dakṣiṇā after a sacrifice) with the disruptive force of krodha (anger). It hints that dharma is not secured merely by ritual completion; inner discipline is essential, because powerful emotions can distort righteous action even in sacred contexts.
After the Viśvajit rite ends, sages from Pañcāla arrive and ask the presiding lord/authority for dakṣiṇā (the customary sacrificial gift). The scene is marked by the presence of a righteous yet intensely angered, powerful figure, setting up ensuing events and tensions around duty, gifts, and moral conduct.